Tranendal

Na 32 dagen zit het erop. Het voelt als 32 uur non stop actie. Nu al naar huis? Er is nog zoveeel te doen en te zeggen. Het afscheid lijkt te vroeg te komen. En moeilijk, voor hun, voor ons. De band is hechter dan ooit. Een lijst met gezamenlijke plannen zit in de tas. Samen met veel bestellingen uit Nederland, kleding, kettinkjes. En herinneringen, talloze. Aan spannende, soms bijna onmogelijke tochten, aan familie en vrienden, aan ontmoetingen die een onvergetelijke indruk achterlaten en nu een stempel drukken op de toekomst. We zijn thuis en gaan naar Nederland. Ook thuis. Tranen vloeien, in Gaia, op het vliegveld. Het bewijs van eenheid en liefde. De Boeing strekt haar vleugels boven de groene vallei van Kathmandu. De bochten symboliseren een laatste zwaai, een gedag aan de Himalaya's en de liefdevolle mensen. Het dagelijkse leven zal zich spoedig herpakken, ook zonder ons. Glimlachend kijken we elkaar aan. Een nieuwe heenreis zal volgen.

Roasted chicken and roasted pc's

Krisha Nakarmi is hoofd van de dovenschool in Banepa, een stad op 45 minuten rijden van Kathmandu. Ze wil ons graag ontmoeten om de voortgang van het pc project en de Engelse lessen te bespreken. Ze luncht mee in het appartement van Indira waar Tim geleerd krijgt gebraden kip Nepalese stijl toe te bereiden. Allemaal koken we beurtelings en ook Krishna steekt haar handen uit de mouwen om brood te bakken. Een gezellig letterlijk gedoe, op de grond met zijn allen.
De kinderen op de school verwachten ons, zegt ze en we kijken elkaar aan. Toch nog maar een extra uitstapje op de laatste dag....

De kinderen zijn reuzeblij als ze ons de volgende dag zien. We bezoeken alle klassen en het grootste lokaal wordt in no time omgetoverd tot computer leslokaal. Tim wordt ingezet om alle computers te updaten en ervoor te zorgen dat ze allemaal weer op Internet kunnen. Even later staat facebook overal aan en zijn de kinderen druk bezig de achterstand op de social media bij te werken. Ze klampen zich met vragen aan ons vast. Of we niet een week kunnen blijven en wanneer de volgende Engelse les is, ze willen zo graag leren en leren. We spreken de plannen door, juffrouw Indira zal zich spoedig melden met een nieuwe reeks Engelse lessen. De kinderen beloven meer te mailen, glimlachend zijn ze tevreden over ons bliksembezoek.

Kliniek in wording

Er wordt op houtvuur gekookt, op de zolderverdieping, een lemen vloer waar schaaltjes met groenten en vlees staan. Een pitje, een halfronde opening in de stenen "chulo" waar het hout onder smeult. Het koken neemt dan ook geruime tijd in beslag en vult de ruimte met rook, er hangt een geur van verbrande olie en orientaalse kruiden. De familie is allerhartelijkst, zonder ook maar een woord Engels te kunnen spreken. Het is in deze stad aan de doorlopende weg naar Jiri waar we als stichting onze kraamkliniek willen realiseren. Hard nodig zegt ook Wendy, onze welgemoede vrijwilligster die zich kranig door de afgelopen weken heeft heengeslagen. In een klein, geïmproviseerd houten kamertje, omgebouwd tot een soort van tienerkamer. De meeste vrouwen hebben last van geinfecteerde urinewegen of andere aandoeningen, ze verzorgen zich naar onze maatstaven slecht waardoor het klachtenpatroon groot is. Bevallingen is een loterij. We lopen naar de bouwplaats, een prachtige uitgestrekte richel, de vallei overziende, majestueus rijzend over de heuvels. Er is veel gebeurd sinds ons laatste bezoek in februari, maar de aannemer klaagt over de toevoer van geld. Men kan niet verder en is in afwachting van middelen vanuit Nederland. De fundering is bijna af, maar het water vanuit de bergen loopt tegen de fundering aan en er moeten aanvullende constructies komen voor de kanalisatie. Ook moeten nog extra peilers gemetseld worden met een fundering van maar liefst 12 meter diep. Bouwen in het aardbevinggevoelige Nepal... We hopen dat Martine er in Nederland in slaagt de fondsen te verwerven, dan is volgens de aannemer de kliniek in 4-5 maanden operationeel. Een prestigeproject voor de gemeenschap van Mainapokhari.
De rit terug naar Kathmandu is hels, alle inzittenden , Wendy en vriend Serve zijn autoziek. Sporadisch wordt overgegeven. De bochtige wegen door de bergen zijn slopend voor maag en rug. Wendy heeft emotioneel afscheid genomen, de vrouwen van haar twee groepen zwaaien, trots gecertificeerd.

Come & go

De dagen in Kathmandu zijn een welkome afwisseling op de trekking. Een eigen douche, een zacht bed, een zit toilet, pasta's en vlees. Allemaal zaken die heel normaal lijken maar de afgelopen weken allesbehalve. Toch zijn we er weer snel aan gewend. Bij de talrijke cappucino's worden in Gaia de verhalen uitgewisseld, stukjes video getoond waarvan zelfs de Nepalezen de mond openvielen. Maar weinigen zijn ooit naar Mustang geweest. En ook maar weinigen de aardverschuivingen en de vraag is dan ook terecht waarom je daar als toerist ook nog voor betaald. Het antwoord wordt gevormd door de prachtige vergezichten van de Himalaya's , de woestijnen en de witte bergtoppen, de Tibetaanse kinderen, lachend in hun gescheurde, vieze kleding.

We hebben maar een dag rust voordat de minibus is besteld om ons naar Mainapokhari te rijden, weer een zware onderneming over de ruim 200 kilometer slechte wegen richting de bergen in het oosten. We bouwen er als stichting een kraamkliniek voor de plattelandsgemeenschap en zijn nu benieuwd naar de bouw vorderingen. We bestellen in Gaia appeltaart om daarmee onze vrijwilligster, Wendy uit Nederland te verrassen. Zij is er 4 weken om de vrouwen, veelal jonge aanstaande moeders, te onderwijzen wat te doen bij complicaties tijdens de zwangerschap.
De rit duurt 7 uur, waarbij we onderweg lunchen aan de Botosisi rivier voor de bekende, gefrituurde riviervisjes. Tegen 4 uur komen we aan in het dorp waar een Hindoefeest aan de gang is. Met de weelderige zon lijkt het net een welkom voor ons. De bevolking danst en zingt op straat en dat geeft het weerzien met Wendy en haar inmiddels ook geariveerde vriend een extra glans. We slapen wederom in een gebouw dat dienst diet als bank en hotel, weer moeten de dekens eerst uitgeklopt worden vanwege de vele muizenkeuteltjes.....
We lopen naar de boerderij van Jagat waar we hartelijk getrakteerd worden op mais en komkommer, eieren waar Indira direct een heerlijke egg paloda van weet te bereiden. We zitten s'avonds heerlijk op de varanda, tussen de maistoppen van 3 meter en een allesoverdonderende stilte na Kathmandu. De appeltaart gaat er goed in.....

Manakamana

De volgende dag is het eveneens zonnig en zien we vanuit Pokhara het Annapurna massief als een ruige witte wolk boven het meer. We vertrekken per minibus richting Kathmandu, een dollemansrit met naar gevoel wel 2000 bochten. Onderweg stoppen we in het pelgrimsoord Manakamana waar we met Nepal's enige kabelbaan naar het op 1600 meter dorpje gaan. Het is voor Nepalezen en Indiers een veelbezochte plek vanwege de belangrijke Hindoetempel, een vierkant, uit hout opgetrokken gebouw waar dagelijks honderden pelgrims geiten, kippen, kokosnoten en rijst offeren aan de Goden. We maken er een overnachtibg in een van de zeer weinige slappgelegenheden zodat we bij zonsondergang als eerste zijn. Die avond zitten we met Jagat en Indira op een groot dakterras, feest vierend en genieten van de imposante vergezichten. We zitten er voor uren, steeds kleine kipgerechten nuttigend. De ochtend staan we om 5 uur op, we mogen niets eten en drinken en moeten ons grondig wassen om zo schoon mogelijk voor de Goden te verschijnen. Geen gemakkelijke opgave na alle wijn en bier:)
Met de eerste zonnestralen staan we bij de tempel waar de wierook als dauw rond de tempel optrekt. Bellen rinkelen, apen rennen van links naar rechts. De offergave lijkt welkom en we mogen onze wensen doen. De letterlijke vertaling van Manakamana: die een wens en hij komt uit. Op deze mystieke plek.
Op de weg naar onderen kijken we nog een laatste keer naar een mooi stukje grond langs de rivier.... We hebben er gisteren foto's van gemaakt en een plan gemaakt voor een hopelijk goede pensioenvoorziening, maar daarover later meer.
Even later rijden we weer over de hobbelige weg richting de hoofdstad, met de zon in de rug.

Flight over the Himalayas

Govinda regelt en regelt. Toeristen zowel in Pokhara als in Jomsom zijn al dagen gestrand en kunnen niet verder. De moesson houdt de gemoederen bezig. De vluchten worden alleen bij helder zicht uitgevoerd. Vanuit Pokhara moeten de oude propellorvliegtuigjes snel klimmen om langs het Annapurna bergmassief (7000 meter hoog) richting de kloof van Mustang te vliegen en daar te dalen om uiteindelijk op de korte strip in Jomson te landen. Het wrak links op de heuvel maakt pijnlijk duidelijk dat het ook wel eens mis gaat, zoals in het voorjaar waarbij helaas tientallen doden vielen. De veiligheid staat nu hoog aangeschreven, men vliegt tot uiterlijk 11 uur vanwege de wind en alleen bij helder zicht. Het lukt Govinda om ons in te checken bij de eerste vlucht, we moeten dan wel om 6 uur op het piepkleine vliegveldje zijn, samen met 15 medepassagiers. Amper zittende roteren de propellors en taxiet het toestel naar de strip. Even later zitten we in de lucht en ontvouwd zich een geweldig spektakel van bergen, sneeuwtoppen, hoge groene bergen waar we net boven de boomtoppen scheren. Weer eindeloze diepte, in de verte Annapurna. Het is een prachtige vlucht en na 30 minuten en een scherpe daling richting Pokhara remmen we alweer op de landingsbaan. We zijn terug in de beschaving!!

Het is warm en helder weer in Pokhara, boven het meer pronken de hoge witte sneeuwtoppen. We nemen intrek in hotel middle path met heerlijke zachte bedden...
S' middags zien we Jagat die zich de moeite heeft genomen om ons helemaal uit Kathmandu te verwelkomen, toch een ritje van 7 uur. Ook de mountainbikers christopher en Harrie uit Sittard zien we terug en die avond bezichtigen we samen menig Everest flesje:)

Van Kagbene naar Muktinath

De laatste trekkingdag hoeven we niet te lopen, althans niet zoveel. Marina gaat met haar paard Kanschja naar Jomsom en het hele trekkingteam. Tim, indira en ik lopen naar het grindpad, de hoofdweg om daar te liften. Jeeps doen hier dienst als openbare "bus" waarmee bewoners door de bergen reizen. Na ruim een half uur komt een jeep die nog aan drie personen plaats biedt en we zijn onderweg naar de heilige pelgrimplaats Muktinath, hoog gelegen op 3800 meter waar een van de oudste tempels van Nepal terug te vinden is. Ik houd mijn hart vast als de volle jeep op de smalle grindpaden omhoog scheurt, met aan een zijde gapende afgronden en aan de andere kant raakt de buitenspiegel bijna de berg. Het schommelt behoorlijk, bocht na bocht. Mijn handen zijn nat van het zweet, je voelt je overgeleverd aan de stuurmanskunsten van de jonge Nepali, hooguit 17 jaar oud...
Na een uur rijden komen we aan in het pelgrimsoord, een lange weg met aan weerszijden enkele hotels in de maak. De weg vervolgen we te voet, trappen klauterend naar het opvallend kleine tempeltje, omgeven door tientallen spuitmonden in de vorm van dierenbekken die het heilige bergwater dag en nacht lozen rondom het heiligdom. We krijgen een grote Tika op ons voorhoofd aangemeten, als niet Hindoes mogen we toch op goed geluk rekenen.
We nemen een lunch en besluiten alvast te liften voor een jeep die ons helemaal naar het startpunt in Jomsom moet brengen. Geen gemakkelijke opgave wanneer blijkt dat er maar een jeep vertrekt over twee uur waarin maar liefst 13 mensen meemoeten. Ik vraag me af hoe dat moet als je bedenkt dat er eigenlijk maar 9 in kunnen. Maar in Nepal kan alles en ineengedrukt bevind ik me later tussen een groep Indiers op weg naar beneden. Opnieuw een schietgebedje als de oeroude, overvolle jeep enthousiast als in een duikvlucht de haarspeldbochten neemt....
Na twee uur is de rit voortijdig afgelopen. De rivier waar we doorhern moeten, is de laatste dagen te sterk gestegen en we worden verzocht te voet over te steken. Aan de andere kant van de 100 meter brede rivier wacht een andere jeep. We zoeken de smalste plekken op waar we zonder kleurscheuren door het water de overkant bereiken.
Een jeep staat inderdaad klaar en brengt ons in een half uur naar de Tibetaanse lodge waar we onze laatste nacht zullen doorbrengen. Samen met het hele trekkingteam van 12 man drinken we een glas bier op de godde afloop van dit enerverend avontuur.